poniedziałek, 16 marca 2026

Wniosek o uratowanie kolei podmiejskiej wokół Stalowej Woli

 Do:

Prezydent Miasta Stalowej Woli
Rada Miasta Stalowej Woli



Dotyczy: wniosek o wystąpienie do PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oraz do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego o naprawę ok. 600 m toru na odcinku Olendry – Żupawa na terenie bocznic dawnego Siarkopolu oraz wykorzystanie tej infrastruktury dla uruchomienia kolei podmiejskiej aglomeracji Stalowej Woli

Szanowni Państwo,

zwracam się z uprzejmą prośbą o podjęcie działań zmierzających do uruchomienia nowego połączenia kolejowego o charakterze podmiejskim w rejonie Stalowej Woli poprzez wykorzystanie istniejącej infrastruktury kolejowej na terenie dawnych zakładów Siarkopol.

W szczególności wnoszę o wystąpienie przez władze miasta Stalowej Woli do:

  • PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. – jako zarządcy infrastruktury kolejowej,

  • Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego – jako organizatora regionalnych przewozów kolejowych,

z wnioskiem o naprawę około 600 metrów toru kolejowego na odcinku Olendry – Żupawa, znajdującego się na terenie dawnych bocznic Siarkopolu.

Możliwość szybkiej odbudowy toru

Na wskazanym odcinku istnieją bardzo korzystne warunki techniczne do przywrócenia ruchu kolejowego:

  • zachowany jest pas terenu kolejowego,

  • istnieje podtorze, które może zostać wykorzystane ponownie,

  • brak jest konieczności prowadzenia kosztownych prac ziemnych.

W praktyce oznacza to, że odbudowa toru mogłaby zostać wykonana stosunkowo niewielkim kosztem, poprzez ułożenie torowiska z wykorzystaniem materiałów staroużytecznych (szyn i podkładów) pochodzących z trwających obecnie prac modernizacyjnych na liniach kolejowych w rejonie Tarnobrzega i Sandomierza.

Takie rozwiązanie było wielokrotnie stosowane w Polsce przy przywracaniu ruchu na bocznicach lub liniach lokalnych, gdzie kluczowe znaczenie ma szybkie i ekonomiczne uruchomienie infrastruktury.

Koncepcja kolei podmiejskiej Stalowej Woli

Naprawa krótkiego odcinka toru Olendry – Żupawa mogłaby stać się pierwszym krokiem do uruchomienia nowej linii kolei podmiejskiej obsługującej aglomerację Stalowej Woli.

Proponowana relacja połączenia:

Żupawa – Olendry – Rozwadów – Stalowa Wola

Linia ta mogłaby funkcjonować jako element kolei aglomeracyjnej, obsługując ruch dojazdowy do Stalowej Woli z okolicznych miejscowości.

W szczególności przystanki mogłyby zostać zlokalizowane w następujących punktach:

  • Żupawa

  • Olendry

  • Rozwadów (ważny węzeł kolejowy)

  • Stalowa Wola

W przyszłości możliwe byłoby również rozwinięcie tej koncepcji poprzez wydłużenie połączeń w kierunku:

  • Tarnobrzega

  • Sandomierza

  • Niska

  • Rudnika nad Sanem.

Znaczenie projektu dla rozwoju transportu

Wprowadzenie kolei podmiejskiej w tej relacji mogłoby przynieść liczne korzyści dla mieszkańców regionu.

Przede wszystkim:

  • zmniejszenie ruchu samochodowego pomiędzy miejscowościami aglomeracji,

  • poprawa dostępności transportowej dla mieszkańców okolicznych wsi i mniejszych miast,

  • skrócenie czasu dojazdu do pracy i szkół,

  • zmniejszenie emisji spalin i hałasu,

  • zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej regionu.

W wielu regionach Polski rozwój kolei aglomeracyjnej stał się jednym z najważniejszych narzędzi poprawy jakości transportu publicznego.

Przykładem mogą być systemy:

  • Pomorskiej Kolei Metropolitalnej,

  • Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej,

  • Kolei Dolnośląskich,

  • Szybkiej Kolei Miejskiej w Trójmieście.

Możliwość wykorzystania istniejącej infrastruktury

Ogromną zaletą proponowanego rozwiązania jest fakt, że w dużej części infrastruktura kolejowa już istnieje.

Zachowane są:

  • korytarze kolejowe,

  • fragmenty torów,

  • nasypy kolejowe,

  • połączenia z istniejącą siecią kolejową.

Dzięki temu projekt ten może zostać zrealizowany znacznie taniej niż budowa nowej linii kolejowej od podstaw.

Prośba o podjęcie działań

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o:

  1. Wystąpienie przez władze miasta Stalowej Woli do PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z wnioskiem o analizę możliwości technicznej naprawy toru na odcinku Olendry – Żupawa.

  2. Wystąpienie do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego z propozycją włączenia tej relacji do planów rozwoju regionalnych przewozów kolejowych.

  3. Rozważenie przygotowania wstępnej koncepcji uruchomienia kolei podmiejskiej aglomeracji Stalowej Woli.

Uważam, że wykorzystanie istniejącej infrastruktury kolejowej, nawet w ograniczonym zakresie, może stać się ważnym krokiem w kierunku budowy nowoczesnego systemu transportu publicznego dla regionu.

Z wyrazami szacunku

Adam Fularz

wtorek, 3 marca 2026

Redakcja proponuje w UMWP i UMWL połączenie z Stalowej Woli koleją do Biłgoraja

 Poniżej propozycja nowego połączenia Regio w trakcji spalinowej na osi Biłgoraj – Stalowa Wola – Tarnobrzeg – Mielec – Dębica, wraz z policzoną demografią (minimum – same miasta) i uzasadnieniem.


1) Proponowane połączenie (DMU / trakcja spalinowa)
Relacja: Biłgoraj – Stalowa Wola Rozwadów/Centrum – Tarnobrzeg – Mielec – Dębica
Typ: Regio / RegioSprinter (wariantowo: przyspieszony z ograniczoną liczbą postojów)
Tabor: spalinowe zespoły trakcyjne (np. SA/DMU), bo część korytarza jest niezelektryfikowana, a część tylko częściowo zelektryfikowana.
Uzasadnienie trakcji:
  • Odcinek Biłgoraj (rejon LHS / linie współdzielone) jest na liniach niezelektryfikowanych – np. LK66 jest wprost opisana jako niezelektryfikowana.
  • Linia LK25 ma odcinki bez sieci trakcyjnej, m.in. Chmielów – Dębica Towarowa.
    W praktyce DMU jest rozwiązaniem najprostszym organizacyjnie i najtańszym inwestycyjnie.

2) Demografia – „twarde minimum” (same miasta na trasie)
Dane populacyjne (GUS/źródła statystyczne):
  • Biłgoraj: 24 543 mieszkańców (2024)
  • Stalowa Wola: 54 631 mieszkańców (GUS, 31.12.2024)
  • Tarnobrzeg: 43 224 mieszkańców (GUS, 31.12.2024)
  • Mielec: 56 515 mieszkańców (2024)
  • Dębica: 42 600 mieszkańców (2024)
Suma miast na osi (konserwatywnie):
24 543 + 54 631 + 43 224 + 56 515 + 42 600 = 221 513 mieszkańców
To jest minimum (tylko miasta), bez doliczania:
  • gmin podmiejskich,
  • miejscowości pośrednich,
  • obszaru „dojazdu do stacji” (zwykle 10–20 km).
Dla przykładu sama „baza powiatowa” Biłgoraja to 95 219 mieszkańców (2024).
W praktyce więc realny obszar oddziaływania tej osi to zwykle kilkaset tysięcy mieszkańców (to już wniosek logiczny z układu osadniczego, nie „goła suma”).

3) Dlaczego ta relacja ma sens transportowo
A) Sklejenie dwóch „światów” kolejowych
  • Biłgoraj – Stalowa Wola: korytarz łączący Lubelszczyznę z Podkarpaciem (częściowo na torach wspólnych z LHS / ruchem mieszanym).
  • Tarnobrzeg – Mielec – Dębica: klasyczna oś dojazdowa do węzła Dębica / przesiadek dalej (Kraków, Rzeszów, Przemyśl itp.) – na LK25.
Efekt: jedno połączenie „spina” subregiony, które dziś są komunikacyjnie poszatkowane i często wymagają objazdów albo przesiadek.
B) Trzy duże funkcje: praca–szkoła–zdrowie + przemysł
  • Stalowa Wola i Mielec to istotne ośrodki przemysłowe, generujące codzienne dojazdy.
  • Dębica i Tarnobrzeg – silne powiązania usługowe i edukacyjne.
  • Biłgoraj – miasto „bramy Roztocza” z rosnącą rolą w sieci połączeń (w tym wzmocnienia oferty kolejowej w ostatnich latach).

4) Proponowany model rozkładu
Wariant 1: klasyczny Regio (czytelny, gęsty w sensownych punktach)
  • 3–4 pary pociągów dziennie (start pilotażowy: 2 pary)
  • postoje główne + kilka pośrednich (tam, gdzie są największe potoki)
Wariant 2: RegioSprinter (żeby czas przejazdu „robił robotę”)
Postoje tylko w kluczowych węzłach:
Biłgoraj – Stalowa Wola – Tarnobrzeg – Mielec – Dębica
  • ewentualnie 1–2 dodatkowe (np. węzeł na styku powiatów), ale bez „zatrzymywania na wszystkim”.

5) Argument „za” w jednym zdaniu (do rozmów z organizatorem i przewoźnikiem)
To połączenie ma uzasadnienie, bo łączy minimum 221,5 tys. mieszkańców samych miast wzdłuż osi, biegnie po istniejącej infrastrukturze (w tym LK25), a DMU jest naturalnym wyborem na odcinki bez pełnej elektryfikacji.
Pozdrawiam,
Adam Fularz stalowowolska.pl
D. Ziel. 24a 65-154 Ziel. G.

Redakcja proponuje reformę kolei wokół Stalowej Woli

 Adam Fularz

Rzeszowska.pl
Stalowowolska.pl
Dol. Ziel. 24a Ziel.Góra
Fot. PIsmo w sprawie podkarpackiej kolei


Do:
Zarząd Województwa Podkarpackiego
Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego
Wniosek o uruchomienie pionowego połączenia kolejowego kategorii RegioEkspress / Sprinter na osi północ–południe województwa podkarpackiego
Relacja: Tarnobrzeg – (wariantowo Sandomierz, zmiana kierunku) – Stalowa Wola – Leżajsk – Przeworsk – Jarosław – Przemyśl

1. Cel wniosku
Celem niniejszego wniosku jest zaproponowanie uruchomienia szybkiego połączenia regionalnego o ograniczonej liczbie postojów, pełniącego funkcję „kręgosłupa północ–południe” województwa podkarpackiego.
Proponowana relacja:
Tarnobrzeg – Stalowa Wola – Leżajsk – Przeworsk – Jarosław – Przemyśl
Wariant alternatywny:
Tarnobrzeg – Sandomierz – (zmiana kierunku) – Stalowa Wola – dalej bez zmian

2. Uzasadnienie systemowe
2.1. Brak szybkiego połączenia pionowego
Obecnie układ kolejowy województwa podkarpackiego jest zdominowany przez oś wschód–zachód (linia E30: Rzeszów – Przeworsk – Jarosław – Przemyśl).
Brakuje natomiast silnej, szybkiej osi północ–południe łączącej:
  • północ województwa (Tarnobrzeg, Stalowa Wola),
  • centralną część regionu,
  • południowo-wschodnią część (Jarosław, Przemyśl).

2.2. Potencjał demograficzny
Miasta wzdłuż trasy:
  • Tarnobrzeg – ok. 45 tys. mieszkańców
  • Stalowa Wola – ok. 60 tys.
  • Leżajsk – ok. 14 tys.
  • Przeworsk – ok. 15 tys.
  • Jarosław – ok. 37 tys.
  • Przemyśl – ok. 60 tys.
Łącznie – ponad 230 tys. mieszkańców bezpośrednio w miastach oraz znacznie więcej w powiatach przyległych.

3. Proponowana kategoria połączenia
Rekomendowana formuła:
  • RegioEkspress / Sprinter,
  • ograniczona liczba postojów,
  • prędkości handlowe wyższe niż w standardowych pociągach Regio,
  • 3–4 pary pociągów dziennie.
Postoje przykładowe:
Tarnobrzeg – Stalowa Wola – Leżajsk – Przeworsk – Jarosław – Przemyśl

4. Czas przejazdu – kluczowy parametr
Przy ograniczeniu liczby postojów możliwy czas przejazdu:
  • Tarnobrzeg – Przemyśl: ok. 2 h 15–2 h 30 min
    (obecnie podróż wymaga przesiadek i trwa znacznie dłużej)
Skrócenie czasu przejazdu jest warunkiem konwersji pasażerów z transportu drogowego.

5. Wariant przez Sandomierz
Wariant alternatywny obejmuje wjazd do:
  • Sandomierz
Zmiana kierunku w Sandomierzu zwiększyłaby potencjał turystyczny i międzywojewódzki, choć wydłużyłaby czas przejazdu.
Wariant ten mógłby funkcjonować sezonowo lub weekendowo.

6. Uzasadnienie gospodarcze
Trasa łączy:
  • obszary przemysłowe (Stalowa Wola),
  • centra administracyjne,
  • ośrodki akademickie,
  • obszary turystyczne.
Szybkie połączenie:
  • poprawi mobilność pracowników,
  • zwiększy dostępność rynków pracy,
  • ograniczy wykluczenie komunikacyjne północnej części województwa.

7. Integracja z siecią krajową
W Przeworsku i Przemyślu możliwe są przesiadki na:
  • pociągi dalekobieżne,
  • relacje do Krakowa, Warszawy, Wrocławia,
  • połączenia międzynarodowe.
W Tarnobrzegu/ Sandomierzu możliwe jest powiązanie z woj. świętokrzyskim.

8. Szacunkowy potencjał pasażerski
Przy 3 parach pociągów dziennie:
  • 250–400 pasażerów dziennie w pierwszym roku,
  • wzrost do 500+ przy stabilnej ofercie.
Rocznie:
90 000 – 150 000 pasażerów.
To poziom uzasadniający finansowanie regionalne.

9. Koszty operacyjne
Koszty obejmują:
  • eksploatację 2–3 składów,
  • drużyny trakcyjne,
  • opłaty za dostęp do infrastruktury.
Nie wymaga się dużych inwestycji infrastrukturalnych – linia istnieje i jest eksploatowana.

10. Wnioski
Wnoszę o:
  1. Przeprowadzenie analizy potokowej i czasowej.
  2. Wpisanie projektu do Planu Transportowego Województwa Podkarpackiego.
  3. Rozpoczęcie pilotażu w jednym z najbliższych rozkładów jazdy.
  4. Rozważenie współpracy międzywojewódzkiej przy wariancie sandomierskim.

11. Podsumowanie strategiczne
Województwo podkarpackie potrzebuje wyraźnej osi północ–południe. Obecny układ transportowy jest zbyt silnie skoncentrowany na osi równoleżnikowej.
Połączenie RegioEkspress Tarnobrzeg – Przemyśl:
  • wzmacnia spójność regionu,
  • zwiększa konkurencyjność transportu zbiorowego,
  • stanowi realną alternatywę dla transportu drogowego.
Z wyrazami szacunku
Adam Fularz

środa, 18 lutego 2026

Propozycja uruchomienia sceny opery kameralnej / musicalowej w Stalowej Woli

 Propozycja uruchomienia sceny opery kameralnej / musicalowej w Stalowej Woli

(forma kooprodukcji – bez powoływania nowej instytucji kultury)
Adresat:
Zarząd Województwa Podkarpackiego
Departament Kultury

I. Idea projektu
Proponuję uruchomienie stałego cyklu opery kameralnej / musicali w Stalowej Woli, realizowanego w formule:
  • kooprodukcji Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie,
  • we współpracy z Filharmonią Podkarpacką,
  • przy wsparciu Miejskiego Domu Kultury w Stalowej Woli,
  • oraz innych instytucji kultury województwa.
Projekt nie zakłada tworzenia nowej instytucji kultury w rozumieniu ustawy z 25 października 1991 r., lecz stworzenie:
nowej marki handlowej / programowej,
funkcjonującej jako wspólna nazwa artystyczna dla cyklu produkcji.

II. Proponowana marka
Robocza nazwa:
🎭 Opera Kameralna Doliny Sanu
lub
🎭 Teatr Muzyczny Stalowa Wola
Marka funkcjonowałaby jako:
  • wspólny szyld marketingowy,
  • platforma repertuarowa,
  • projekt artystyczny w ramach istniejących instytucji.
Nie powstaje nowy podmiot prawny – produkcje pozostają formalnie dziełami instytucji macierzystych.

III. Lokalizacja – potencjał infrastrukturalny
Miejski Dom Kultury w Stalowej Woli posiada:
  • funkcjonujący kanał orkiestrowy (orkiestron),
  • możliwość ulokowania ok. 18-osobowej orkiestry,
  • odpowiednie zaplecze sceniczne.
Pozwala to na realizację:
  • oper kameralnych,
  • musicali,
  • operetek,
  • spektakli muzycznych z orkiestrą kameralną.

IV. Model funkcjonowania
Liczba wydarzeń:
8–10 spektakli w sezonie (np. październik–maj)
Struktura repertuaru:
  • 2 premiery rocznie (np. opera kameralna + musical)
  • 4–6 wznowień / spektakli repertuarowych
Przykładowy repertuar:
  • Mozart (opera kameralna)
  • Moniuszko – wersje kameralne
  • Offenbach – operetka
  • musical klasyczny (np. „Skrzypek na dachu” – wersja kameralna)
  • koncerty galowe z ariami i duetami operowymi

V. Model organizacyjny
  1. Produkcja formalnie realizowana przez Teatr Siemaszkowej.
  2. Orkiestra – muzycy Filharmonii Podkarpackiej / skład kameralny.
  3. MDK Stalowa Wola – partner lokalny (scena, promocja).
  4. Umowa partnerska – bez tworzenia nowej instytucji.
  5. Wspólna identyfikacja wizualna (marka).

VI. Korzyści strategiczne
Dla województwa:
✔ wzmocnienie obecności kultury wysokiej poza Rzeszowem
✔ aktywizacja północnej części regionu
✔ zwiększenie dostępności opery i musicalu
✔ budowa marki regionalnej
Dla Stalowej Woli:
✔ podniesienie prestiżu miasta
✔ przyciągnięcie publiczności z Tarnobrzega, Sandomierza, Niska
✔ rozwój turystyki weekendowej
✔ możliwość współpracy ze szkołami artystycznymi

VII. Koszty
Projekt może być relatywnie oszczędny, ponieważ:
  • wykorzystuje istniejącą scenę i orkiestron,
  • nie wymaga tworzenia nowej administracji,
  • produkcje mogą być adaptacją spektakli repertuarowych,
  • część kosztów pokryją bilety.
Możliwy model:
  • finansowanie wojewódzkie (dotacja celowa)
  • współfinansowanie przez miasto
  • sprzedaż biletów
  • sponsorzy lokalni (Huta Stalowa Wola i inne podmioty)

VIII. Etap pilotażowy
Proponuję:
Sezon pilotażowy 2027/2028
8 spektakli
Ewaluacja frekwencji i kosztów

IX. Dlaczego to ważne?
Stalowa Wola jest miastem o silnej tożsamości przemysłowej. Wprowadzenie stałej sceny operowo-musicalowej byłoby:
  • symbolicznym rozszerzeniem oferty kulturalnej,
  • wyrównaniem dostępu do kultury wysokiej,
  • elementem zrównoważonego rozwoju województwa.
Projekt nie jest tworzeniem nowej instytucji – to nowoczesny model współpracy instytucji istniejących, zgodny z zasadą efektywnego wykorzystania środków publicznych.